توسط : همزمان با تشدید فضای روانی ناشی از جنگ ترکیبی دشمنان علیه ایران، خانوادهها به عنوان اولین و مهمترین پایگاه امنیت عاطفی، نقشی حیاتی در خنثیسازی اضطراب و انتقال حس امنیت و آرامش به فرزندان خود ایفا میکنند.
به گزارش ایرنا روانشناسان تاکید میکنند با مدیریت صحیح هیجانات و به کارگیری راهکارهای ساده اما موثر، میتوان این دوره پرتنش را به فرصتی برای تحکیم پیوندهای خانوادگی و تقویت تابآوری ملی تبدیل کرد.
در روزهایی که رسانههای معاند و دشمنان قسمخورده ایران اسلامی با بمباران خبری و القای ناامیدی به دنبال به هم ریختن امنیت روانی جامعه به ویژه قشر کودک و نوجوان هستند، خانوادهها به مثابه یک سپر دفاعی عمل میکنند.
کودکان اگرچه درک کاملی از پیچیدگیهای سیاسی و نظامی ندارند، اما به شدت از واکنشهای هیجانی و لحن صحبتهای بزرگترها تاثیر میپذیرند که در چنین شرایطی، والدین هوشیار میتوانند با ایجاد فضایی سرشار از محبت، ثبات و امنیت، فرزندان خود را از گزند آسیبهای روانی مصون دارند.
خبرنگار ایرنا روز سه شنبه در گفتوگو با دکتر محمدصادق ابراهیمی، روانشناس بالینی به بررسی راهکارهای عملی برای مدیریت اضطراب کودکان در شرایط بحرانی پرداخته است.
دکتر ابراهیمی با اشاره به حساسیت بالای دوران کودکی و نوجوانی در برابر تنشهای روانی گفت: مهمترین نکته این است که بدانیم کودکان آیینه تمام نمای احساسات والدین هستند، اگر پدر و مادر دچار اضطراب شدید و کنترل نشده باشند، این اضطراب حتی بدون هیچ کلمهای به کودک منتقل میشود.
وی افزود: بنابراین نخستین و مهمترین گام برای حفظ آرامش کودکان، مدیریت احساسات خودِ والدین است، کودک بیش از آنکه به محتوای کلامی توجه کند، به زبان بدن، لحن صدا و واکنشهای هیجانی بزرگسالان حساس است.
وی بیان کرد: والدین نه تنها نباید ترس و اضطراب خود را انکار، بلکه باید آن را به گونهای مدیریت کنند که احساس فروپاشی و ناامیدی به کودک منتقل نشود، حفظ خونسردی و ارائه تصویری استوار از آینده، به کودکان این اطمینان را میدهد که در پناه خانواده ایمن هستند.
این روانشناس بالینی در ادامه به اصل مهم برقراری ارتباط صادقانه با کودکان اشاره کرد و افزود: دومین راهکار کلیدی، برقراری ارتباطی صادقانه و متناسب با سن کودک است، پنهان کردن کامل واقعیت یا طفره رفتن از پاسخگویی، نه تنها مفید نیست، بلکه ترس و سردرگمی کودک را دوچندان میکند.
وی گفت: والدین میتوانند با زبانی ساده و دور از جزییات وحشتناک، به سوالات فرزندان خود پاسخ دهند، برای مثال میتوانند وضعیت را به یک دعوای ساده تشبیه کنند که بالاخره راه حلی برای آن پیدا خواهد شد و تاکید کنند که وظیفه بزرگترها محافظت از کودکان است چراکه این شفافیت کنترلشده، از شکلگیری تخیلات هراسآور در ذهن کودک جلوگیری میکند.
دکتر ابراهیمی در بخش دیگری از این گفتوگو، ایجاد نظم و روتین روزانه را یکی از موثرترین ابزارهای مقابله با استرس معرفی کرد و توضیح داد:جنگ و تنشهای سیاسی ذاتا با بینظمی و غیرقابل پیشبینی بودن همراه هستند بنابراین سومین اقدام موثر، ایجاد و حفظ یک روال منظم و پیشبینی پذیر در زندگی روزمره است.
وی بیان کرد: بازگرداندن نظم از طریق روتینهای ساده ای مانند زمان ثابت خواب و بیداری، صرف وعدههای غذایی کنار هم، زمان مشخصی برای بازی و قصهگویی، میتواند حس ثبات و امنیت را در کودک احیا کند، این برنامهها به کودک میفهمانند که زندگی علیرغم همه هیاهوها، جریان عادی خود را ادامه میدهد.
وی در ادامه با هشدار نسبت به تاثیر مخرب رسانهها بر روحیه کودکان، به خانوادهها توصیه کرد: چهارمین راهکار، محدود کردن مواجهه کودک با اخبار و تصاویر ناراحتکننده است، پخش مکرر تصاویر خشونتآمیز و انفجارها، تاثیر مخربی بر روان حساس کودک دارد.
دکتر ابراهیمی ادامه داد: خانوادهها باید با هوشیاری، محیطی امن و عاری از این تنشها برای فرزندان خود فراهم کنند و به جای آن، برنامههای شاد و سرگرمکننده یا محتوای مناسب فرهنگی و دینی را جایگزین نمایند.
این عضو هیات علمی دانشگاه در ادامه به نقش حیاتی بازی و هنر در تخلیه هیجانات منفی پرداخت و گفت: پنجمین راهکار، استفاده از ابزارهای هنری و بازی برای تخلیه هیجانات است، نقاشی، قصهگویی و بازیهای نمایشی، بهترین روشها برای تخلیه استرس و ترس کودکان هستند.
وی اضافه کرد: از کودک بخواهید آنچه را که احساس میکند نقاشی کند یا با عروسکهایش نمایش دهد، این کار نه تنها به والدین فرصت میدهد تا از نگرانیهای پنهان فرزندشان آگاه شوند، بلکه به کودک کمک میکند تا ترس خود را بیرونی سازی کرده و بر آن مسلط شود.
دکتر ابراهیمی با تاکید بر نقش امیدآفرینی در سلامت روان خانوادهها خاطرنشان کرد: قوی ترین سلاح در برابر جنگ روانی دشمن، امید و همبستگی ملی است، والدین میتوانند با صحبت از آینده ای روشن، برنامهریزی برای روزهای بهتر و تاکید بر ارزشهایی مانند ایستادگی، شجاعت و همدلی، روحیه امید را در فرزندان خود زنده نگه دارند.
وی گفت: جملاتی نظیر ما با هم قوی هستیم و از پس این روزها هم برخواهیم آمد، تاثیری شگرف در شکلگیری شخصیت مقاوم و تابآور کودک دارد.
وی افزود: خانوادهها در این نبرد نابرابر، با تکیه بر ایمان، عقلانیت و محبت، قهرمانان گمنام عرصه جهاد تبیین و حفظ امنیت روانی فردای این مرز و بوم هستند.
