توسط : نگرانیها درباره امنیت انرژی در اروپا بهعنوان تنها یکی از تبعات تهاجم آمریکا و اسرائیل علیه ایران، دولت اسپانیا را به اتخاذ مجموعهای از تدابیر اقتصادی، حمایتی و سیاسی واداشته است؛ اقداماتی که از آزادسازی ۱۱.۵ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی و تصویب بسته حمایتی پنج میلیارد یورویی تا تشکیل سامانه پایش بحران و ایجاد صندوق اضطراری در جزیره تنریف را شامل میشود.
به گزارش روز شنبه ایرنا، دولت اسپانیا که همانند بسیاری دیگر از کشورهای اروپا از آسیب جنگی که به ایران تحمیل شد، در امان نمانده در هفتههای اخیر تلاش کرده است با ترکیبی از سیاستهای اقتصادی، اجتماعی و دیپلماتیک، از سرایت تبعات جنگ خاورمیانه به اقتصاد داخلی این کشور جلوگیری کند.
در تازهترین اقدام، رئیس شورای تنریف در مجمعالجزایر قناری اعلام کرد سامانهای برای پایش دائمی اثرات اقتصادی جنگ خاورمیانه بر این جزیره راهاندازی خواهد شد؛ بستری که در نظر دارد بهصورت مستمر روند تغییرات قیمتها را بررسی کرده و بر اساس دادههای بهروز، اقداماتی را ساماندهی کند؛ از جمله ایجاد یک «صندوق اضطراری» برای کاهش هزینههای اضافی کنونی در خدمات راهبردی جزیره.
روسا داویلا در تشریح نقشه راه جزیرهای تنریف تاکید کرد که این نهاد محلی سازوکارهایی را برای تضمین پوشش بودجهای و جبران «هزینههای اضافی» انرژی که این بحران بینالمللی هماکنون بر زیرساختها و خدمات عمومی جزیره تحمیل کرده، تدوین خواهد کرد؛ از جمله در حوزه حملونقل عمومی و زیرساختهای تصفیه و شیرینسازی آب.
داویلا در نشست فوقالعاده شورای جزیره گفت نخستین نشانههای تأثیر مستقیم جنگ بر اقتصاد تنریف اکنون آشکار شده و قیمت گازوئیل حدود ۴۰ درصد افزایش یافته است. به گفته وی، هزینههای اضافی حملونقل عمومی تاکنون از ۴۴۰ هزار یورو فراتر رفته و در صورت ادامه بحران ممکن است تا پایان سال به بیش از ۵.۹ میلیون یورو برسد.
رئیس شورای تنریف همچنین توضیح داد که شورای آب این جزیره یک «صندوق اضطراری» ایجاد خواهد کرد تا از انتقال افزایش هزینهها به شهرداریها جلوگیری شود.
داویلا درباره تأثیر جنگ خاورمیانه بر تنریف نیز یادآور شد که اقتصاد جزیرهای این منطقه آسیبپذیری ویژهای دارد و پیامدهای بحران «در نهایت به زندگی روزمره خانوادهها و شرکتها منتقل میشود»؛ پیامدهایی که بر رقابتپذیری اقتصادی، هزینههای تولید، حملونقل و همچنین قیمت سبد خرید خانوار تأثیر میگذارد.
یکی از نخستین اقدامات دولت اسپانیا برای مهار تبعات اقتصادی جنگ اما، آزادسازی بخشی از ذخایر استراتژیک نفت این کشور بود. شورای وزیران اسپانیا در مارس ۲۰۲۶ با آزادسازی مرحلهای حدود ۱۱.۵ میلیون بشکه نفت موافقت کرد؛ رقمی که معادل بیش از ۱۲ روز مصرف داخلی اسپانیاست. این اقدام در هماهنگی با آژانس بینالمللی انرژی و با هدف کاهش اثرات ناشی از اختلال در تردد نفتکشها در تنگه هرمز انجام شد.
در هیمن رابطه، وزیر انرژی اسپانیا اعلام کرد این تصمیم برای مقابله با نوسانات بازار نفت و تضمین ثبات بازار انرژی ضروری بوده است. وی تاکید کرد آزادسازی این ذخایر میتواند به آرامسازی بازارهای داخلی و جهانی و کاهش نگرانیها درباره ناپایداریهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه کمک کند.
در اقدامی دیگر، دولت اسپانیا به ریاست پدرو سانچز بستهای حمایتی به ارزش بیش از پنج میلیارد یورو را برای کاهش اثرات اقتصادی جنگ بر خانوارها، صنایع و بخشهای تولیدی تصویب کرد. این بسته که با ۱۷۵ رأی موافق در پارلمان اسپانیا به تصویب رسید، حدود ۸۰ اقدام مختلف از جمله کاهش مالیات بر ارزش افزوده برق، گاز و سوخت از ۲۱ درصد به ۱۰ درصد، کاهش مالیات برق تا حدود ۶۰ درصد ، تعلیق مالیات تولید برق و کاهش ۸۰ درصدی هزینه انتقال و توزیع برق برای صنایع انرژیبر را شامل میشود.
همچنین دولت اسپانیا یارانههایی برای حملونقل، کشاورزی و صنایع آسیبپذیر در نظر گرفته و قیمت بوتان و پروپان را برای خانوارها تثبیت کرده است. سانچز پس از تصویب این طرح، با انتقاد از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران تاکید کرد: شرایط فوقالعاده، پاسخهای فوقالعاده میطلبد.
دولت اسپانیا اعلام کرده است این بسته حمایتی حدود ۲۰ میلیون خانوار و سه میلیون شرکت را تحت پوشش قرار میدهد.
گردشگری نیز، بهعنوان یکی از ستونهای اصلی اقتصاد اسپانیا، از دیگر بخشهایی است که دولت برای حمایت از آن وارد عمل شده است. وزیر صنعت و گردشگری اسپانیا پیشتر هشدار داده بود که افزایش قیمت سوخت هواپیما میتواند موجب افزایش قیمت بلیتها و کاهش تقاضای سفر شود و از شهروندان خواست در صورت امکان بلیتهای سفر خود را زودتر تهیه کنند.
جوردی هرو وزیر گردشگری اسپانیا همچنین تاکید کرد اگر کشورهای مبدأ گردشگران اسپانیا دچار رکود یا بحران شوند، اقتصاد گردشگری اسپانیا نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
در همین راستا، وزارت گردشگری اسپانیا یک گروه ویژه برای پایش اثرات جنگ بر بازار گردشگری تشکیل داده است. این گروه با استفاده از اطلاعات دفاتر گردشگری اسپانیا در کشورهای مختلف، وضعیت بازارهای مبدأ و روند رزروها را رصد میکند و بهعنوان پل ارتباطی میان دولت و فعالان صنعت گردشگری عمل خواهد کرد.
از نظر سیاسی نیز از نخستین روزهای حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، دولت اسپانیا تلاش کرده است فاصله خود را با رویکرد نظامی واشنگتن حفظ کند. مادرید بارها بر ضرورت بازگشت به دیپلماسی و جلوگیری از گسترش جنگ تاکید کرده و احترام به حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل را خواستار شده است.
در یکی از مهمترین اقدامات عملی، دولت اسپانیا اعلام کرد پایگاههای نظامی «روتا» در کادیز و «مورون» در سویا برای عملیات نظامی علیه ایران مورد استفاده قرار نخواهند گرفت. همچنین مادرید اجازه عبور برخی هواپیماهای نظامی مرتبط با عملیات آمریکا را از حریم هوایی خود نداد؛ اقدامی که از سوی تحلیلگران بهعنوان تلاشی برای جلوگیری از درگیر شدن مستقیم اسپانیا در بحران ارزیابی شد.
در تازه ترین اظهار نظر، خوسه مانوئل آلبارس وزیر امور خارجه اسپانیا در گفتوگو با رسانه آمریکایی «پولیتیکو» تاکید کرد مادرید به روابط فراآتلانتیکی متعهد است، با این حال تحت فشار برای اینکه «از اصول خود دست بکشد» قرار نخواهد گرفت. وی اعلام کرد اسپانیا با وجود انتقادهای فزاینده از سوی آمریکا به دلیل امتناع از اجازه دادن به استفاده از پایگاههای هواییاش برای جنگ علیه ایران، تعهد خود به قوانین بینالمللی را رها نخواهد کرد.
آلبارس گفت: ما یکی از معدود کشورهایی بودیم که برای کمک به ایالات متحده برای تبدیل شدن به یک ملت و کسب استقلال، نیرو اعزام کردیم. ما میخواهیم رابطه [با ایالات متحده] به همین شکل پیش برود، اما از اصول خود دست نمیکشیم.
وزیر امور خارجه اسپانیا همچنین ضمن انتقاد از صحبتها و سیاستهای غیرقابل پیشبینی دونالد ترامپ در قبال اروپا، تشکیل یک ارتش دائمی برای کشورهای اروپایی را خواستار شد.
همزمان با موضع رسمی «نه به جنگ» دولت اسپانیا، بخش قابل توجهی از جامعه مدنی این کشور نیز مخالفت خود را با جنگ اعلام کرده است. در هفتههای اخیر، تظاهرات «نه به جنگ» در شهرهای مختلف اسپانیا برگزار شد و معترضان با حمل پرچمهای ایران، حملات آمریکا و اسرائیل را محکوم کردند.
مجموعه این اقدامات نشان میدهد مادرید در برابر پیامدهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی جنگ ایران و آمریکا، راهبردی چندلایه را در پیش گرفته است؛ راهبردی که از حمایت فوری از خانوارها و صنایع تا تلاش برای مهار بحران انرژی، حفظ ثبات بازارها و فاصلهگذاری سیاسی با رویکرد نظامی واشنگتن را در بر میگیرد. به نظر می رسد، «صفآرایی اسپانیا» در برابر تبعات این جنگ، بازتاب نگرانی فزاینده کشورهای اروپایی از گسترش بحران در خاورمیانه و اثرگذاری مستقیم آن بر اقتصاد، امنیت انرژی و ثبات اجتماعی قاره سبز است.
