توسط : سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان در سال تحصیلی جاری با اجرای سیاستهای هدفمند و مبتنی بر داده، گامهای مؤثری در تحقق «عدالت آموزشی فعال» برداشته، مسیری که نهتنها در افزایش شانس ورود دانشآموزان دهکهای کمبرخوردار به مدارس سمپاد مشهود است، بلکه در نتایج علمی و توسعه جغرافیایی این مدارس نیز نمود عینی دارد.
عملکرد سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان(سمپاد)، تصویری روشن از مسیری است که سمپاد با اتکا به دادههای واقعی، سیاستهای عدالتمحور و پایش مستمر کیفیت آموزشی، پیموده؛ مسیری که آموزش باکیفیت را در سراسر کشور گسترده و عدالت آموزشی را از شعار به واقعیت تبدیل میکند.
* مروری بر دستاوردهای شاخص سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان
افزایش چشمگیر دسترسی دهکهای کمبرخوردار به مدارس سمپاد
جمعیت دانشآموزی مدارس سمپاد بیش از ۱۳۲ هزار نفر است که بخش قابلتوجهی از این رشد مربوط به مناطق آموزشی ۲ و ۳ است.
رشد ۱۰۰ درصدی حضور دانشآموزان دهکهای درآمدی پایین (۱ تا ۴) نسبت به ۲ سال گذشته، حاصل اجرای سیاستهایی مانند معافیت شهریه برای دهکهای پایین، تخفیف حقالثبت برای ۴۰ درصد دانشآموزان و همکاری با نهادهای حمایتی است.
این اقدامات موانع اقتصادی تحصیل در مدارس استعدادهای درخشان را برای خانوادههای کمبرخوردار به شکل قابل توجهی کاهش داده است.
توسعه جغرافیایی هدفمند و تقویت پوشش مناطق محروم
مدارس سمپاد با توسعه جغرافیایی هدفمند، شبکه مدارس استعدادهای درخشان را در سراسر کشور گسترش داده است.
تعداد مدارس این سازمان اکنون به ۷۵۰ واحد آموزشی رسیده که از این تعداد ۱۰۰ مدرسه در ۳۲ منطقه محروم کشور فعال است.
همین رویکرد باعث افزایش ۴۰ درصدی پذیرش دانشآموزان مناطق محروم در سه سال اخیر شده است.
طی سال تحصیلی گذشته نیز ۱۰ مدرسه جدید در استانهای فارس، مرکزی، خوزستان، آذربایجان غربی، البرز و شهرستانهای استان تهران به این مجموعه افزوده شده تا آموزش باکیفیت به مناطق کمتر برخوردار کشور نیز برسد.
تبدیل دسترسی عادلانه به موفقیت آموزشی پایدار
موفقیت آموزشی پایدار از دیگر دستاوردهای قابل توجه مدارس سمپاد در سایه سیاستهای عدالتمحور و پایش مستمر کیفیت آموزشی در این بخش است.
آمارهای کنکور سراسری نشان میدهد از میان ۳۱ دانشآموز مناطق کمبرخوردار با رتبههای تکرقمی، ۳۰ نفر از مدارس سمپاد بودهاند.
همچنین در کنکور ۱۴۰۴–۱۴۰۳ از ۴۰ رتبه برتر، ۲۲ نفر از مناطق آموزشی کمتر برخوردار فارغالتحصیل شدهاند که ۱۷ نفر از آنان دانشآموز سمپاد بودهاند؛ یعنی بیش از ۷۷ درصد رتبههای تکرقمی مناطق محروم کشور از میان دانشآموزان سمپاد برآمدهاند.
این شاخصها نشان میدهد که عدالت آموزشی در سمپاد، از مرحله «دسترسی برابر» فراتر رفته و به «نتایج برابر» در عرصه علمی تبدیل شده است.
نگاهی آماری به گستره ماموریتی وزارت آموزش و پرورش
وزارت آموزش و پرورش با بیش از ۱۷ میلیون دانش آموز و یک میلیون معلم تقریبا با ۳۰ میلیون نفر از جمعیت کشور ارتباطی مستقیم و تنگاتنگ دارد، این آمار نشاندهنده وظیفه سنگین این وزارتخانه در راستای تعلیم و تربیت فرزندان این مرز و بوم است.
آموزش و پرورش دارای۱۰۷ هزار و ۱۷۱ مدرسه در کشور شامل ۶۱ هزار و ۳۴۶ مدرسه ابتدایی، ۲۳ هزار و ۷۹ مدرسه مقطع متوسطه اول، ۲۱ هزار و ۱۸۶ مدرسه دوره متوسطه دوم و یکهزار و ۵۶۰ مدرسه آموزش و پرورش است، علاوه بر این ۴۱ هزار و ۳۶۵ مدرسه ابتدایی در مناطق روستایی کشور وجود دارد.
همچنین ۲۱ هزار و ۷۰۲ مدرسه در پایه پیش دبستانی وجود دارد و تعداد کل هنرستانها در سطح کشور ۶۹۸۳ شامل ۵۹۹۶ هنرستان و ۹۸۷ مجتمع هنرستانی است.
تعداد مدارس غیردولتی کشور ۱۹ هزار و ۷۵۱ واحد است، مدارس غیردولتی با مشارکت ۱۱۰ هزار معلم و حضور ۲.۵ میلیون دانشآموز فعالیت دارند، این میزان معادل ۱۶.۴ درصد مدارس کشور است.
از مجموع ۵۵۹ هزار و ۲۴۳ کلاس درس در سطح کشور، تعداد ۳۱۰ هزار و ۴۶ کلاس درس در مقطع ابتدایی، ۸۶ هزار و ۵۱۸ کلاس درس در مقطع متوسطه اول ، ۱۵۰ هزار و ۲۳۶ کلاس در مقطع متوسطه دوم است.
مقطع ابتدایی
تعداد کل دانش آموزان در مقطع ابتدایی، ۹ میلیون و ۲۲۰ هزار نفر است که از این میان، هشت میلیون و ۷۸۱ هزار دانشآموز معادل ۹۵ درصد کل دانشآموزان ایرانی و ۴.۷۵ درصد مابقی نیز اتباع خارجی هستند.
طبق آمارهای موجود یک میلیون و ۲۵۷ هزار موالید ۶ سال تمام (برای حضور در کلاس اول) داریم که از نظر تعداد جمعیتی نسبت به سال قبل کاهشی بوده و این کاهش به دلیل روند کاهشی جمعیت در سالهای گذشته است.
در همین ارتباط، هفت میلیون و ۲۴۵ هزار دانش آموز در پایه دوم تا ششم مقطع ابتدایی برای سال تحصیلی جدید ثبت نام کردهاند.
۲۶۸ هزار معلم در دوره ابتدایی مشغول فعالیت هستند که از این میان ۱۶۷ هزار نفر از آنها زیر ۱۰ سال، ۷۶ هزار نفر از آنها بین ۱۰ تا ۲۲ سال، ۲۴ هزار نفر از آنها بین۲۲ تا ۲۸ سال و ۵ هزار نفر آنها بالای ۲۹ سال سابقه کار دارند.
مقطع متوسطه اول و دوم
در حال حاضر حدود ۶ میلیون و ۹۸۰ هزار دانش آموز در مقطع متوسطه اول و دوم برای سال تحصیلی جدید ثبت نام خود را قطعی کردهاند که از این حیث اطلاعات بیش از ۹۴ درصد از دانش آموزان به صورت نهایی ثبت شدهاند.
بر همین اساس، سه میلیون و ۹۰۰ هزار دانش آموز در متوسطه اول و مابقی در متوسطه دوم (نظری و هنرستان) حضور دارند.
